Diety roślinne jak wegańska, wegetariańska, fleksitariańska zaliczane są do diet alternatywnych, które definiuje się jako sposób żywienia bezmięsnego. Zwyczajowo limituje się (fleksitarianizm) lub nie dopuszcza się (wegetarianizm, weganizm) w nich spożywania mięsa, również drobiu, ryb i skorupiaków oraz produktów ich zawierających. Weganie nie spożywają żadnych produktów pochodzenia zwierzęcego. Natomiast w semi- i pescowegetarianizmie dopuszcza się sporadyczne spożywanie drobiu lub ryb i skorupiaków w diecie.
Podstawą diety roślinnej są produkty zbożowe, warzywa i owoce, rośliny strączkowe, orzechy i nasiona, a spośród produktów pochodzenia zwierzęcego (wegetariznim, fleksitarianizm) - mleko i jego przetwory oraz jaja. Dietę roślinną w porównaniu z dietą tradycyjną na ogół charakteryzuje większa zawartość takich składników jak: błonnik pokarmowy, magnez i potas, witamina C i E, foliany, karotenoidy oraz flawonoidy, przy mniejszej ilości cholesterolu i nasyconych kwasów tłuszczowych. Ryzyko niedoborów żywieniowych żelaza, cynku, wapnia oraz witamin B12 i D może zostać zminimalizowane poprzez spożywanie produktów wzbogacanych (napoje roślinne i inne produkty zastępujące nabiał i mięso).
Badania epidemiologiczne wskazują, że wegetarianie rzadziej chorują na choroby dietozależne, takie jak: choroby sercowo-naczyniowe, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca typu 2, nadwaga i otyłość oraz niektóre rodzaje nowotworów. Związane jest to najprawdopodobniej z większym spożyciem witamin, składników mineralnych, substancji bioaktywnych, a mniejszym kwasów tłuszczowych nasyconych, cholesterolu oraz sodu. Ponadto profil kwasów tłuszczowych związany ze stosowaniem diety wegetariańskiej może działać ochronnie wobec występowania alergii.
