Kordyceps – hit nowej generacji suplementów czy kolejny chwyt marketingowy?

Kordyceps trafia dziś na okładki magazynów o zdrowym stylu życia i wypełnia półki sklepów z suplementami. Mówi się o nim jako o grzybie, który poprawia energię, wspiera odporność i spowalnia starzenie. Ale czy za tą popularność stoi realna wartość, czy raczej sprawny marketing? Odpowiedź, jak zwykle, leży gdzieś pośrodku, a w tym artykule zastanowimy się, na czym polega fenomen kordycepsu.

Czym właściwie jest kordyceps?

Kordyceps to grzyb o dość niekonwencjonalnym życiorysie. W naturze rośnie na ciałach owadów, stopniowo przejmując je od środka. Brzmi jak materiał na film grozy, ale to właśnie ten skomplikowany cykl życia sprawia, że grzyb produkuje wyjątkowo bogaty zestaw substancji biologicznie czynnych. W Chinach i Tybecie kordyceps był stosowany od stuleci jako środek pomagający m.in. przy przewlekłym zmęczeniu, problemach z układem oddechowym i osłabionej odporności. Przez długi czas był zarezerwowany niemal wyłącznie dla zamożnych – dziki Cordyceps sinensis zbierany w Himalajach należy do najdroższych surowców medycznych na świecie.

Dziś na rynku dostępny jest głównie kordyceps hodowany laboratoryjnie – bez wykorzystania owadów, na podłożach zbożowych, takich jak ryż czy pszenica. To praktyczne i etycznie akceptowalne rozwiązanie zarówno dla wegetarian i wegan, jak i konsumentów oczekujących stałej jakości oraz przystępniejszej ceny. Co istotne, hodowlany kordyceps może zawierać porównywalne ilości substancji aktywnych do swojego dzikiego odpowiednika, a pod względem niektórych składników może nawet go przewyższać.

Kordyceps – składniki aktywne i ich właściwości

Za działaniem kordycepsu stoją konkretne związki. Najważniejszy z nich to kordycepina – związek podobny strukturalnie do adenozyny, czyli nukleozydu naturalnie występującego w kwasach nukleinowych (DNA i RNA). Uważa się, że to właśnie ona może odpowiadać za część właściwości przeciwzapalnych i wspierających odporność. Kordycepina jest też przedmiotem wielu współczesnych badań, m.in. pod kątem działania przeciwwirusowego.

Równie istotne są polisacharydy – złożone cukry, które wpływają na aktywność układu odpornościowego i mają właściwości antyoksydacyjne. Kordyceps zawiera też ergotioneinę – rzadki aminokwas o silnych właściwościach ochronnych, którego człowiek nie jest w stanie wytworzyć samodzielnie. Musi go pozyskiwać z zewnątrz, a grzyby – w tym właśnie kordyceps – są jednym z jego najlepszych źródeł. Poza tym w składzie znajdziemy adenozynę, która wpływa m.in. na pracę serca, GABA działający na układ nerwowy, a także karotenoidy i związki fenolowe o szerokim działaniu ochronnym.

Co może dać suplementacja kordycepsem?

Najlepiej opisany w badaniach potencjał kordycepsu widać w kilku obszarach:

• Odporność – grzyb może wspierać naturalne mechanizmy obronne organizmu, np. poprzez wspomaganie działania komórek odpornościowych, co szczególnie docenią osoby narażone na częste infekcje, pracujące w dużym stresie lub wracające do formy po chorobie.
  
  
• Energia i wydolność fizyczna – kordyceps od lat cieszy się popularnością wśród sportowców i osób aktywnych. Może wspierać produkcję ATP, czyli podstawowego nośnika energii w komórkach i poprawiać efektywność wykorzystania tlenu przez organizm. Przekłada się to na lepszą wytrzymałość i szybszą regenerację.
  
  
• Działanie antyoksydacyjne – zawarte w grzybie substancje pomagają neutralizować wolne rodniki, które uszkadzają komórki i przyspieszają procesy starzenia. Ergotioneina gromadzi się w tkankach szczególnie narażonych na stres oksydacyjny – m.in. w erytrocytach, wątrobie i oczach.
  
  
• Metabolizm – pojawiają się przesłanki, że kordyceps może wspomagać regulację poziomu cukru i tłuszczów we krwi. To obszar, w którym badania nadal trwają, a ich kierunek wygląda obiecująco.
  
  
• Stres i układ nerwowy – jako adaptogen może wspierać odporność na stres i redukować uczucie psychicznego zmęczenia, choć dowody z badań klinicznych u ludzi są wciąż ograniczone.

Czy kordyceps jest bezpieczny?

Pod względem bezpieczeństwa kordyceps wypada dobrze na tle wielu popularnych suplementów. Stosowany zgodnie z zaleceniami przez zdrowe osoby dorosłe zazwyczaj nie wykazuje poważnych działań niepożądanych. Niektórzy mogą natomiast odczuwać łagodne dolegliwości żołądkowe, szczególnie na początku suplementacji lub przy wyższych porcjach – zazwyczaj mijają one samoistnie po kilku dniach.

Kordyceps nie jest jednak odpowiedni dla wszystkich bez wyjątku. Jeśli przyjmujesz leki na stałe, zwłaszcza immunosupresanty lub leki rozrzedzające krew, przed włączeniem suplementu skonsultuj się z lekarzem. Dotyczy to zresztą każdego nowego składnika wprowadzanego do regularnej rutyny suplementacyjnej.

Suplementów z kordycepsem nie powinny też przyjmować kobiety w ciąży i karmiące piersią, a także dzieci i młodzież poniżej 18. roku życia.

Czym kierować się przy wyborze suplementu z kordycepsem?

Rynek suplementów jest bardzo zróżnicowany, dlatego przed wyborem konkretnego preparatu zwróć uwagę na kilka istotnych kwestii:

• Źródło surowca – produkt powinien pochodzić z owocników, a nie wyłącznie z grzybni. Owocniki zawierają znacznie więcej substancji aktywnych, w tym kordycepiny i ergotioneiny.
  
  
• Skład – dobry suplement powinien zawierać krótki i przejrzysty skład, bez niepotrzebnych dodatków, sztucznych barwników czy konserwantów.
  
  
• Opinie konsumentów i zaufanie do producenta – warto sprawdzić recenzje użytkowników oraz to, jak długo dana marka działa na rynku. Transparentny producent zwykle udostępnia szczegółowe informacje o składzie, rodzaju surowców i badaniach jakości, co zwiększa wiarygodność produktu.

Zobacz np. Ekstrakt KORDYCEPS Vivo Life.

Kordyceps – czy warto go stosować?

Kordyceps nie jest chwytliwym hasłem marketingowym bez pokrycia – stoi za nim wielowiekowa tradycja i coraz więcej danych naukowych. Jednocześnie nie jest cudownym środkiem, który rozwiąże wszystkie problemy zdrowotne. Działa najlepiej jako element przemyślanego, konsekwentnego podejścia do zdrowia – obok dobrej diety, ruchu i regeneracji. Jeśli te fundamenty masz poukładane i szukasz naturalnego wsparcia dla odporności, energii lub kondycji, kordyceps wysokiej jakości jest wyborem, który ma sens.

Bibliografia:

https://www.mdpi.com/2076-3417/14/11/4610

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8622900/

https://www.fungiindia.co.in/images/kavaka/43/z.pdf

https://interrev.com/mir/index.php/mir/article/view/197

https://www.japsonline.com/admin/php/uploads/3390_pdf.pdf

https://wjarr.com/sites/default/files/fulltext_pdf/WJARR-2024-0767.pdf